تفاوت تجارت، بازرگانی و کسب و کار
مفاهیم تجارت، بازرگانی و کسب و کار در نگاه اول مشابه در نظر گرفته میشوند .به عبارت دیگر شاید بسیاری فکر کنند تفاوت چندانی بین این واژگان وجود ندارد و اینها صرفاً بازی با کلمات به حساب میآیند، اما واقعیت آن است با وجود اشتراکات این مفاهیم، تفاوتهای مهمی بین آنها وجود دارد. آشنایی با این مفاهیم و آگاهی نسبت به تفاوتهای آنها میتواند منجر به ایجاد یک تصویر کلان از مفهوم بازرگانی شود.
تجارت (Trade)
در پایینترین سطح یا به عبارت بهتر در خردترین سطح اقتصاد، تجارت یا دادوستد قرار دارد. در تجارت تمرکز تنها بر معامله است و طرفین تعهدی در خصوص زمینههای لازم برای شکلگیری یک معامله مطمئن و سودآور ندارند.
در واقع در تجارت یا دادوستد، صرفاً خریدوفروش یک محصول مورد توجه است و به محض وقوع معامله، تجارت پایان مییابد. درگذشته وقتی تاجری به دیگر کشورها میرفت، همچون یک تاجر داخلی باید به تجار موردنظر مراجعه مینمود و در ازای پرداخت هزینهها، اقدام به خرید کالایی مینمود. پس از خرید نیز خود باید وسیلههای انتقال محصول را تهیه و کالا را به محل فروش میرساند. در این فرآیند چیزی تحت عنوان بیمه، روشهای پرداخت، شرکتهای حمل ونقل و حتی قوانین دولتی و گمرکی چندان مطرح نبود. اما گسترش تجارت موجب شد تا به مرور تجار به فکر گسترش فعالیتها و تسهیل کار نمایند. این موضوع منجر به شکلگیری بازرگانی شد. بازرگانی گسترههای فراتر از تجارت را پوشش میدهد.
بازرگانی (commerce)
در زبان فارسی شاید بازرگانی پرکاربردترین اصطلاح در بین اصطلاحات مورد اشاره در این مقاله است. این اصطلاح در بسیاری از موارد به غلط به جای سایر مفاهیم استفاده میشود، اما معنای درست بازرگانی چیست؟ بازرگانی مفهومی گستردهتر از تجارت دارد. به این معنی که علاوه بر داد وستد، حوزههای دیگری نیز در این مفهم میگنجد. مهمترین موضوعات مورد بحث در بازرگانی عبارت اند از:
- داد وستد
- بیمه
- حمل و نقل
- روشهای پرداخت
- بازاریابی
- مذاکرات و مکاتبات بازرگانی
- اسناد مربوط به بازرگانی
- قرارداد خرید و فروش
همانگونه که از موارد مطرح شده بر میآید، بازرگانی علاوه بر دادوستد، به جنبههای دیگری مانند بازاریابی، حمل و نقل، مذاکره، شیوه پرداخت و… نیز توجه دارد. .درواقع بازرگانی یک فرآیند است که دادوستد یک جزء آن به حساب میآید. یک بازرگان علاوه بر مهارتهای مربوط به تجارت لازم است با شیوههای بازاریابی نیز آشنا باشد. آشنایی با مفاهیمی چون بازارشناسی، تقسیم بندی بازار، تعیین بازار هدف، برند سازی، بازاریابی دیجیتال، قیف فروش، سرنخهای فروش و… مواردی است که یک بازرگان موفق باید بر آنها تسلط داشته باشد. شاید این پرسش در ذهن شما پیش بیاید بسیاری از بازرگانان سنتی موفق با این مفاهیم آشنا نیستند. شاید این موضوع از نظر تئوریک درست باشد اما در عمل بازرگانان سنتی نیز به صورت عملی به خوبی با این مفاهیم آشنا هستند.
حال زمان آن است که به مفهوم کسب و کار بپردازیم.
کسب وکار (Business)
هرچند بازرگانی، مفهومی جامعترنسبت به تجارت دارد، لیکن بسیاری از جنبههای کسب وکار را پوشش نمیدهد. کسب وکار جامعترین مفهوم در سطح خرد است که در دل اقتصاد تعریف میشود.
اساساً هر کسب و کار دارای ۴جنبه کلیدی شامل مالی، منابع انسانی، تولید و بازرگانی است. قبلاً در مورد بازرگانی توضیحات لازم ارائه شد. در ادامه سه بخش دیگر مربوط به کسب وکار تشریح میشود:
- مدیریت مالی: هر کسب و کاری نیاز به مدیریت مالی دارد. در این نوع دسته بندی نه تنها امور مربوط به تهیه اسناد مالی، ترازنامه، صورت سود و زیان و… در دل مدیریت مالی قرار میگیرد بلکه امور مربوط به حسابداری، بررسی اقتصادی بودن طرحها، مدیریت ریسکهای پولی و مالی و… نیز جزئی از آن است.
- مدیریت تولید: جز دیگری که در یک کسب و کار وجود دارد بخش تولید است. منظور از تولید میتواند تولید محصول یا خدمت باشد. کلیه امور مربوط به تولید محصول و خدمت شامل خط تولید، فنی و مهندسی، تحقیق و توسعه، تامین مواد اولیه، و… در کسب و کارها در این بخش قرار دارد.
- مدیریت منابع انسانی: جنبه دیگری که در هر کسب و کار قرار دارد منابع انسانی است. مدیریت منابع انسانی به کلیه امور مربوط به منابع انسانی اعم از امور کارکنان، رفاه، درمان، آموزش، بهره وری و… اشاره دارد.
منبع : کتاب بازرگانی بین الملل، تئوری ها و کاربرد ها با رویکرد مدیریت صادرات و واردات،دکتر رضا نصیری سوادکوهی – دکتر رحیم محترم